Các nhà khoa học đã phát hiện ra lý do tại sao ung thư buồng trứng lây lan nhanh chóng trong ổ bụng. Các tế bào ung thư huy động các tế bào bảo vệ bình thường trong ổ bụng, tạo thành các nhóm hỗn hợp hoạt động cùng nhau để xâm lấn mô mới. Những tế bào hỗ trợ này dẫn đường, cho phép ung thư lây lan nhanh hơn và kháng lại hóa trị. Phát hiện này hé lộ một điểm yếu quan trọng mà các phương pháp điều trị trong tương lai có thể nhắm đến.

Ung thư buồng trứng là loại ung thư phụ khoa nguy hiểm nhất, chủ yếu là do thường được phát hiện quá muộn. Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ chỉ chẩn đoán bệnh sau khi nó đã lan rộng khắp ổ bụng. Mặc dù các nhà nghiên cứu từ lâu đã biết rằng ung thư buồng trứng tiến triển nhanh chóng, nhưng lý do sinh học đằng sau tốc độ này vẫn chưa rõ ràng.

Một nghiên cứu mới do Đại học Nagoya dẫn đầu đã làm sáng tỏ bí ẩn lâu nay này. Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Science Advances, cho thấy các tế bào ung thư buồng trứng không hoạt động đơn độc. Thay vào đó, chúng cần sự trợ giúp từ các tế bào trung mô, vốn thường đóng vai trò là lớp lót bảo vệ bên trong khoang bụng. Các tế bào trung mô này di chuyển trước các tế bào ung thư, tạo ra các con đường mà các tế bào ung thư sau đó đi theo. Cùng nhau, chúng tạo thành các cụm tế bào lai có khả năng kháng hóa trị cao hơn so với các tế bào ung thư đơn lẻ.

Tế bào ung thư tạo thành các cụm lai trong dịch ổ bụng

Để hiểu cách thức này xảy ra, các nhà nghiên cứu đã phân tích dịch ổ bụng từ các bệnh nhân ung thư buồng trứng. Những gì họ tìm thấy đã thách thức các giả định trước đây. Các tế bào ung thư hiếm khi trôi nổi tự do một mình. Thay vào đó, chúng thường bám vào các tế bào trung mô, tạo thành các khối cầu tế bào hỗn hợp nhỏ gọn.

Các nhà nghiên cứu ước tính rằng khoảng 60% các khối u ung thư này bao gồm các tế bào trung mô được huy động. Các tế bào ung thư giải phóng một phân tử tín hiệu được gọi là TGF-β1, làm thay đổi các tế bào trung mô. Đáp lại, các tế bào trung mô phát triển các phần nhô ra sắc nhọn, giống như gai, có khả năng cắt xuyên qua các mô xung quanh.

Ung thư buồng trứng di chuyển như thế nào trong ổ bụng?

Khi ung thư buồng trứng phát triển, một số tế bào tách ra khỏi khối u chính và đi vào không gian chứa đầy dịch trong ổ bụng. Dịch này liên tục chuyển động do hô hấp bình thường và chuyển động của cơ thể. Kết quả là, các tế bào ung thư được vận chuyển đến nhiều khu vực khác nhau trong khoang bụng.

Phương thức lây lan này khác biệt rõ rệt so với nhiều loại ung thư khác. Trong các bệnh như ung thư vú hoặc ung thư phổi, các tế bào khối u xâm nhập vào mạch máu và di chuyển qua dòng máu đến các cơ quan xa. Vì máu chảy theo các con đường xác định, đôi khi các bác sĩ có thể theo dõi các loại ung thư này bằng xét nghiệm máu.

Các tế bào ung thư buồng trứng phần lớn bỏ qua các mạch máu. Thay vào đó, chúng trôi nổi trong dịch ổ bụng mà không có con đường dự đoán được. Giai đoạn trôi nổi này xảy ra trước khi các tế bào bám vào các cơ quan mới. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa hiểu đầy đủ những gì xảy ra trong giai đoạn này hoặc làm thế nào các tế bào ung thư phối hợp sự lây lan của chúng một cách hiệu quả như vậy.

Invadopodia thúc đẩy sự xâm lấn mô

Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng trong giai đoạn trôi nổi này, các tế bào ung thư buồng trứng chủ động tuyển mộ các tế bào trung mô đã tự nhiên bong ra từ lớp lót bụng. Khi kết hợp với nhau, hai loại tế bào này tạo thành các khối cầu lai. Các tế bào trung mô sau đó tạo ra invadopodia, là những cấu trúc giống như gai khoan vào mô lân cận.

Những khối cầu lai này gây ra mối đe dọa đặc biệt. Khi chúng đến một cơ quan, chúng xâm lấn mô nhanh hơn và kháng thuốc hóa trị hiệu quả hơn so với các tế bào ung thư đơn lẻ.

Quan sát sự lây lan của ung thư trong thời gian thực

Các tế bào ung thư (màu đỏ) bám vào các tế bào trung mô (màu xanh lá cây) và tạo thành các khối cầu lai ghép, xâm lấn vào các mô bụng xung quanh.

Sử dụng kính hiển vi tiên tiến, các nhà khoa học đã có thể quan sát trực tiếp quá trình này trong các mẫu dịch bụng từ bệnh nhân. Họ đã xác nhận các quan sát của mình bằng các thí nghiệm trên mô hình chuột và bằng cách phân tích hoạt động gen ở cấp độ tế bào đơn lẻ.

Tác giả chính, Tiến sĩ Kaname Uno, cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ và hiện là nhà nghiên cứu thỉnh giảng tại Trường Y khoa Sau đại học Đại học Nagoya, giải thích rằng bản thân các tế bào ung thư vẫn tương đối không thay đổi. "Chúng thao túng các tế bào trung mô để thực hiện công việc xâm lấn mô. Chúng trải qua những thay đổi di truyền và phân tử tối thiểu và chỉ di chuyển qua các khe hở mà các tế bào trung mô tạo ra."

Trước khi bước vào nghiên cứu, Tiến sĩ Uno đã dành tám năm làm bác sĩ phụ khoa. Một bệnh nhân đã ảnh hưởng sâu sắc đến quyết định theo đuổi hướng nghiên cứu này của ông. Bà đã nhận được kết quả sàng lọc bình thường chỉ ba tháng trước khi các bác sĩ chẩn đoán bà mắc ung thư buồng trứng giai đoạn cuối. Các công cụ chẩn đoán hiện có đã không phát hiện ra bệnh đủ sớm để cứu sống bà. Kinh nghiệm đó đã thúc đẩy Tiến sĩ Uno điều tra lý do tại sao ung thư buồng trứng lan rộng nhanh chóng và khó phát hiện sớm.

Cơ hội mới cho điều trị và theo dõi

Những phát hiện này chỉ ra các phương pháp tiếp cận mới tiềm năng để điều trị ung thư buồng trứng. Các loại thuốc hóa trị hiện nay tập trung vào việc tiêu diệt các tế bào ung thư nhưng không nhắm mục tiêu vào các tế bào trung mô hỗ trợ xâm lấn. Các liệu pháp trong tương lai có thể nhằm mục đích ngăn chặn tín hiệu TGF-β1 hoặc ngăn chặn sự hình thành các liên kết tế bào có hại này.

Nghiên cứu cũng gợi ý một cách mới khả thi để theo dõi bệnh. Việc theo dõi các cụm tế bào lai này trong dịch ổ bụng có thể giúp các bác sĩ dự đoán tốt hơn về sự tiến triển của ung thư buồng trứng và phản ứng của bệnh nhân với điều trị.

Ung thư buồng trứng cướp đi sinh mạng của nhiều phụ nữ hơn bất kỳ loại ung thư phụ khoa nào khác. Hầu hết bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã lan rộng khắp cơ thể. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa hiểu rõ tại sao loại ung thư này lại tiến triển nhanh đến vậy.

Một nghiên cứu mới do Đại học Nagoya dẫn đầu đã giải thích lý do. Được công bố trên tạp chí Science Advances, nghiên cứu cho thấy các tế bào ung thư cần sự hỗ trợ từ các tế bào trung mô bảo vệ, vốn thường lót khoang bụng. Các tế bào trung mô dẫn đầu sự xâm lấn và các tế bào ung thư đi theo các con đường mà chúng tạo ra. Các cụm tế bào lai này kháng lại hóa trị tốt hơn so với chỉ riêng tế bào ung thư.

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra dịch ổ bụng của bệnh nhân ung thư buồng trứng và phát hiện ra điều bất ngờ. Các tế bào ung thư không trôi nổi một mình trong khoang bụng. Thay vào đó, chúng thường bám vào các tế bào trung mô và tạo thành các khối cầu lai. Khoảng 60% tất cả các khối cầu ung thư chứa các tế bào trung mô được tuyển dụng này. Các tế bào ung thư giải phóng một loại protein gọi là TGF-β1, làm biến đổi các tế bào trung mô và khiến chúng phát triển các cấu trúc giống như gai nhọn cắt xuyên qua mô.

Invadopodia, cấu trúc gai nhọn thực hiện việc đào bới cho tế bào ung thư

Khi ung thư buồng trứng phát triển, các tế bào ung thư tách ra khỏi khối u. Những tế bào này đi vào dịch ổ bụng và trôi nổi tự do. Dịch này di chuyển xung quanh khi bạn thở và cử động cơ thể. Sự di chuyển này đưa các tế bào ung thư đến các vị trí khác nhau trong ổ bụng.

Hầu hết các loại ung thư khác lây lan theo cách khác. Tế bào ung thư vú hoặc ung thư phổi xâm nhập vào mạch máu. Chúng di chuyển qua dòng máu để đến các cơ quan ở xa. Đôi khi các bác sĩ có thể theo dõi những loại ung thư này thông qua xét nghiệm máu vì máu di chuyển theo những con đường có thể dự đoán được qua các mạch máu.

Tế bào ung thư buồng trứng hoàn toàn tránh các mạch máu. Chúng trôi nổi trong dịch không có đường đi cố định. Giai đoạn trôi nổi này xảy ra trước khi các tế bào ung thư bám vào các cơ quan mới. Các nhà khoa học vẫn chưa hiểu đầy đủ những gì xảy ra trong giai đoạn trôi nổi hoặc cách các tế bào phối hợp với nhau để lây lan ung thư nhanh chóng như vậy.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các tế bào ung thư tuyển mộ các tế bào trung mô bảo vệ đã bong ra từ lớp lót khoang bụng trong giai đoạn trôi nổi này. Hai loại tế bào này dính vào nhau và tạo thành các khối cầu lai. Sau đó, các tế bào trung mô phát triển các invadopodia, các cấu trúc giống như gai khoan vào mô xung quanh. Các khối cầu lai này kháng thuốc hóa trị hiệu quả hơn và xâm lấn các mô nhanh hơn khi chúng bám vào các cơ quan.

Giao phó công việc khó khăn của sự xâm lấn tế bào

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra dịch ổ bụng của bệnh nhân ung thư buồng trứng bằng kính hiển vi tiên tiến để quan sát quá trình này trong thời gian thực. Họ đã xác nhận phát hiện của mình bằng mô hình chuột và phân tích di truyền tế bào đơn.

Tác giả chính, Tiến sĩ Kaname Uno, cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ và hiện là nhà nghiên cứu thỉnh giảng tại Trường Y khoa Sau đại học Đại học Nagoya, giải thích rằng các tế bào ung thư không cần phải tự trở nên xâm lấn hơn. "Chúng thao túng các tế bào trung mô để thực hiện công việc xâm lấn mô. Chúng trải qua những thay đổi di truyền và phân tử tối thiểu và chỉ di chuyển qua các khe hở mà các tế bào trung mô tạo ra."

Tiến sĩ Uno từng làm bác sĩ phụ khoa trong tám năm trước khi theo đuổi nghiên cứu. Một trong những bệnh nhân của ông đã thay đổi hướng đi nghề nghiệp của ông. Bà có kết quả sàng lọc âm tính chỉ ba tháng trước khi các bác sĩ phát hiện ra ung thư buồng trứng giai đoạn cuối. Các công cụ y tế hiện tại đã không phát hiện ra ung thư đủ sớm để cứu sống bà. Điều này đã thúc đẩy Tiến sĩ Uno điều tra lý do tại sao ung thư buồng trứng lan rộng nhanh chóng như vậy.

Phát hiện này mở ra những khả năng điều trị mới. Hóa trị hiện tại nhắm vào các tế bào ung thư nhưng bỏ qua các tế bào trung mô đồng phạm. Các loại thuốc trong tương lai có thể chặn tín hiệu TGF-β1 hoặc ngăn chặn sự hình thành các mối quan hệ cộng sinh nguy hiểm này. Nghiên cứu cũng cho thấy các bác sĩ có thể theo dõi các cụm tế bào này trong dịch ổ bụng để dự đoán sự tiến triển của bệnh và phản ứng điều trị.

Phòng khám Sản phụ khoa Bs.Diệu thực hiện:

1. Khám chữa bệnh chuyên sản phụ khoa:

• Khám thai, quản lý thai sản.
• Khám bệnh phụ khoa, khám vú.
• Pap smear tầm soát ung thư CTC.
• Tư vấn kế hoạch hóa gia đình.
• Tư vấn hiếm muộn.
• Khám sàng lọc và điều trị dự phòng tiền sản giật.

2. Siêu âm:

• Siêu âm 2, 3-4D, 5D thời gian thực.
• Siêu âm vú, siêu âm đầu dò âm đạo.
• Soi cổ tử cung

Đặc biệt Phòng khám Sản phụ khoa Bs. Diệu có thực hiện tất cả các xét nghiệm tầm soát sớm ung thư.

LH: ĐT/Zalo: 0914.027.070 - Facebook: https://www.facebook.com/phong.dieu.18041